10 Năm Vốn FDI Đổ Vào Việt Nam, Từ 14,5 Lên 27,62 Tỷ USD Giải Ngân Mỗi Năm

Năm 2025, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân vào Việt Nam đạt khoảng 27,62 tỷ USD, cao nhất từ trước tới nay và gần gấp đôi năm 2015. Khu vực có vốn nước ngoài làm ra 77,3% kim ngạch xuất khẩu. Trong bảy tháng đầu năm 2026, hàng Việt Nam chiếm khoảng 7,1% tổng nhập khẩu hàng hóa của Mỹ, gần bằng Trung Quốc. Dòng vốn này đang làm giàu nhanh một lớp chủ doanh nghiệp, nhà cung ứng và nhà đầu tư Việt. Lớp người ấy cũng phụ thuộc rất nhiều vào một vài thị trường và một vài chính sách.

Trên sông Sài Gòn, tàu container nối nhau ra biển. Tin tức về FDI thường xoay quanh chuyện tỉnh nào hút được bao nhiêu vốn, tập đoàn nào vừa mở nhà máy. Các phần dưới đây nhìn theo hướng khác: dòng vốn ấy đã lớn lên ra sao trong mười năm, đến từ đâu, và vì sao chính thành công đó lại khiến nhiều gia đình doanh nhân Việt tính đến một nơi cư trú thứ hai.

10 năm giải ngân, từ 14,5 lên 27,62 tỷ USD

Có hai con số FDI thường được nhắc tới. Vốn đăng ký là cam kết trên giấy. Vốn giải ngân là tiền thực sự đổ vào nhà xưởng, máy móc và tiền lương, nên đáng tin hơn với nhà đầu tư. Năm 2015, vốn giải ngân đạt khoảng 14,5 tỷ USD. Con số này tăng đều qua từng năm, chỉ chững lại trong hai năm đại dịch, rồi liên tiếp lập kỷ lục: 25,35 tỷ USD năm 2024 và 27,62 tỷ USD năm 2025.

Đại dịch chỉ khiến dòng vốn chững lại một nhịp. Ngay trong năm 2020 và 2021, vốn giải ngân vẫn giữ quanh 20 tỷ USD mỗi năm. Các nhà đầu tư đã có nhà máy ở Việt Nam tiếp tục rót tiền, vì chuỗi cung ứng đã bám rễ.

Phần lớn tiền chảy vào sản xuất. Năm 2025, công nghiệp chế biến, chế tạo nhận khoảng 22,88 tỷ USD vốn giải ngân, tương đương 82,8% tổng số. Bất động sản chỉ nhận khoảng 1,93 tỷ USD. Đây là tiền xây nhà máy, rất ít tiền đầu cơ.

Vốn đăng ký năm 2026 có thể lập đỉnh mới

Vốn đăng ký biến động mạnh hơn, vì chỉ vài dự án lớn cũng đủ kéo cả năm lên hoặc xuống. Năm 2025, tổng vốn đăng ký đạt 38,42 tỷ USD, nhỉnh hơn năm trước 0,5%. Theo VnEconomy, trong tám tháng đầu năm 2026, con số này đã lên 40,63 tỷ USD, vượt cả năm 2025. Vốn giải ngân cùng kỳ đạt 17,25 tỷ USD, cao nhất trong năm năm.

Từng dự án mới cũng lớn hơn. Trong tám tháng năm 2026, vốn đăng ký cấp mới đạt 21,72 tỷ USD, tăng 96,8%, trong khi số dự án chỉ tăng 9,4%. Nghĩa là quy mô mỗi dự án lớn hơn hẳn, phần nhiều thuộc linh kiện điện tử, năng lượng và hạ tầng.

Đây là tiền xây nhà máy, rất ít tiền đầu cơ.

Vốn đến từ đâu

Singapore, Hàn Quốc, Hồng Kông, Trung Quốc và Nhật Bản là năm nguồn vốn lớn nhất. Năm 2025, Singapore dẫn đầu với khoảng 4,8 tỷ USD vốn dự án mới, Trung Quốc đứng thứ hai với 3,6 tỷ USD. Sang năm 2026, Hàn Quốc vươn lên mạnh.

Singapore thường đóng vai cửa trung chuyển. Một phần vốn đăng ký từ Singapore và Hồng Kông thực chất đến từ các tập đoàn gốc ở nơi khác, đặt công ty mẹ khu vực tại hai trung tâm này. Bảng xếp hạng theo quốc gia vì thế chỉ cho biết vốn đi qua đâu, chưa chắc cho biết chủ sở hữu cuối cùng là ai.

Từ nhà máy đến cảng Mỹ, thị phần gần bằng Trung Quốc

Kết quả của mười năm FDI hiện rõ nhất trong số liệu thương mại. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt khoảng 930,05 tỷ USD, so với khoảng 328 tỷ USD năm 2015. Xuất khẩu đạt 475,04 tỷ USD, trong đó khu vực FDI chiếm 77,3%, còn khu vực trong nước giảm 6,1%.

Theo số liệu thương mại với Việt Nam của Cục Điều tra Dân số Mỹ, Mỹ nhập khoảng 193,9 tỷ USD hàng Việt Nam năm 2025, và 149,6 tỷ USD chỉ trong bảy tháng đầu năm 2026. Cùng giai đoạn, thị phần của Trung Quốc giảm từ 21,5% năm 2015 xuống còn 7,5%.

Cần lưu ý một điểm về số liệu. Hải quan Việt Nam ghi nhận xuất khẩu sang Mỹ năm 2025 khoảng 153,2 tỷ USD, thấp hơn đáng kể con số phía Mỹ. Khoảng chênh đến từ cách tính trị giá, hàng đi qua nước thứ ba và thời điểm ghi nhận. Dù dùng nguồn nào, xu hướng vẫn như nhau: Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào một thị trường xuất khẩu lớn.

Thành công này tạo ra ai và họ cần gì

Quanh mỗi nhà máy FDI là hàng trăm doanh nghiệp Việt làm nhà cung ứng, vận tải, xây khu công nghiệp, cho thuê nhà xưởng và phục vụ chuyên gia nước ngoài. Một lớp chủ doanh nghiệp mới đang hình thành từ đây. Nhiều người có đối tác Hàn, Nhật, Singapore và đã quen làm ăn xuyên biên giới.

Tăng trưởng nào cũng có mặt trái, và ở đây là sự phụ thuộc. Khi 77% xuất khẩu do khu vực FDI làm ra và một thị trường chiếm phần lớn thặng dư, mỗi thay đổi về thuế quan, quy tắc xuất xứ hay tỷ giá đều tác động thẳng vào doanh thu. Doanh nghiệp càng gắn chặt với chuỗi cung ứng toàn cầu, tài sản của gia đình chủ càng dễ cùng chịu một cú sốc.

Doanh nghiệp càng gắn chặt với chuỗi cung ứng toàn cầu, tài sản của gia đình chủ càng dễ cùng chịu một cú sốc.

Vì thế, nơi cư trú thứ hai đã thành một câu hỏi kinh doanh. Quyền cư trú ở Dubai, Síp hay châu Âu giúp chủ doanh nghiệp đi lại thuận tiện hơn, mở tài khoản và pháp nhân ở một trung tâm tài chính khác, và giữ một phần tài sản bằng đồng tiền khác ngoài tiền đồng.

Chủ doanh nghiệp Việt nên chuẩn bị gì

Tách tài sản gia đình khỏi chu kỳ của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp đã gắn với chuỗi cung ứng xuất khẩu, phần tài sản gia đình nên đặt ở nơi chịu rủi ro khác.

Chọn trung tâm phục vụ được việc kinh doanh. Dubai có mạng lưới thương mại, vận tải và tài chính dày đặc. Một dự án như Binghatti Mercedes-Benz Places có thể vừa là chỗ ở khi công tác, vừa là tài sản tính bằng đồng tiền neo vào USD.

Cân nhắc một chỗ đứng trong Liên minh châu Âu. Với doanh nghiệp có khách hàng châu Âu, quyền thường trú tại Síp, chẳng hạn qua dự án Limassol Del Mar, mở ra một cơ sở pháp lý trong khối EU.

Đi trước chu kỳ chính sách. Thuế quan và quy tắc xuất xứ có thể đổi rất nhanh. Hồ sơ cư trú thường mất từ vài tháng đến hơn một năm, nên chuẩn bị lúc kinh doanh thuận lợi luôn dễ hơn khi đã gặp khó.

Câu hỏi thường gặp

Vốn FDI đăng ký và vốn giải ngân khác nhau thế nào?

Vốn đăng ký là số vốn nhà đầu tư cam kết khi xin cấp phép. Vốn giải ngân là số tiền đã thực sự chi ra, nên phản ánh hoạt động thật của nền kinh tế rõ hơn.

Năm 2026 vốn FDI có tiếp tục tăng không?

Đang tăng. Trong tám tháng đầu năm 2026, vốn đăng ký đạt 40,63 tỷ USD và vốn giải ngân 17,25 tỷ USD, đều cao hơn cùng kỳ. Kết quả cả năm còn tùy vào chính sách thương mại của Mỹ và nhu cầu toàn cầu.

Vì sao chủ doanh nghiệp xuất khẩu nên quan tâm tới quyền cư trú nước ngoài?

Vì doanh thu, tài sản và nơi cư trú của họ thường chịu chung một nhóm rủi ro. Một quyền cư trú khác cho gia đình thêm lựa chọn về đi lại, tài chính và việc học của con cái.

Góc nhìn NAC

Mười năm FDI đã đưa Việt Nam từ một điểm lắp ráp giá rẻ thành một mắt xích khó thay thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Khối tài sản tạo ra từ đó là thật. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp, tài sản và cả gia đình cùng nằm trong một quốc gia, một đồng tiền và một thị trường xuất khẩu chính, rủi ro cũng dồn về một chỗ.

NAC cùng các chủ doanh nghiệp thiết kế một điểm tựa thứ hai hợp với việc kinh doanh: chọn trung tâm, kiểm tra tài sản đi kèm, tính dòng tiền theo nhiều đồng tiền. Những container vẫn rời cảng mỗi sáng, còn một phần tài sản của gia đình đã có chỗ đứng ở nơi khác. Nếu bạn muốn bắt đầu từ chính mô hình kinh doanh của mình, hãy đặt lịch tư vấn với NAC.

Nguồn

• Vietnam News — FDI inflows into Việt Nam exceed $38 billion in 2025 (2026)
• VnEconomy — Disbursed FDI hits five-year high of $17.25 bln in 8M (2026)
• Antidumping.vn — Viet Nam's foreign trade hits record over US$930 billion in 2025 (2026)
• US Census Bureau — Trade in Goods with Vietnam (2026)
• ITPC — FDI disbursement hits record $25.35 billion in 2024 (2025)