Gần 250.000 Du Học Sinh Việt và Bước Chân Đầu Tiên của Gia Đình Ra Thế Giới

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, gần 250.000 người Việt Nam đang học tập ở nước ngoài, cao nhất từ trước đến nay. Bản đồ du học cũng đổi nhanh. Hàn Quốc đã vượt Nhật Bản để trở thành điểm đến lớn nhất, số du học sinh Việt tại Mỹ lập kỷ lục mới, còn Úc và Canada siết thị thực. Với nhiều gia đình, cho con đi học còn là bước đầu đặt chân ra thế giới: một tài khoản ngân hàng, một căn hộ, đôi khi là một quyền cư trú.

Nhiều câu chuyện định cư của người Việt mở đầu giống nhau: một người con đi du học. Bốn năm đại học thành vài năm đi làm, rồi một gia đình nhỏ ở nước ngoài, và dần dần cha mẹ ở Việt Nam cũng có thêm một nơi để đi về.

Những con số dưới đây cho thấy con đường ấy đang rộng ra và đổi hướng thế nào. Ở chỗ nào có thể, chúng tôi dùng số liệu của chính nước tiếp nhận, vì chúng thường mới hơn và được đếm chặt hơn.

Gần 250.000 người, và bản đồ du học đang đổi hướng

Bộ GD&ĐT cho biết số người Việt học tập ở nước ngoài đã tăng từ hơn 200.000 năm 2023 lên gần 250.000 trong năm học 2024-2025. Khoảng 4.000 người đi học bằng học bổng ngân sách nhà nước. Số còn lại chủ yếu tự túc hoặc nhận học bổng từ nguồn khác, nghĩa là phần lớn chi phí du học do chính các gia đình bỏ ra.

Hàn Quốc nay là điểm đến số một. Tính đến tháng 4/2026, các trường đại học Hàn Quốc có 96.834 sinh viên Việt Nam, chiếm 31,5% tổng số sinh viên quốc tế. Đây là lần đầu người Việt vượt người Trung Quốc tại đây. Kế hoạch "Study Korea 300K" đặt mục tiêu 300.000 sinh viên quốc tế vào năm 2027, và Hàn Quốc đã đạt sớm: 307.464 người vào tháng 4/2026.

Các con số này không cộng được với nhau. Mỗi nước đếm một kiểu. Hàn Quốc đếm sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học, Nhật Bản tính cả học viên trường tiếng, Canada đếm người có giấy phép học tập, còn Mỹ đếm sinh viên đại học cùng người đang thực tập sau tốt nghiệp. Biểu đồ trên vì thế chỉ cho biết thứ hạng tương đối giữa các nước.

Hàn Quốc vượt Nhật Bản sau 6 năm

Năm 2019, Nhật Bản có 73.389 du học sinh Việt, chiếm 23,5% sinh viên quốc tế tại nước này, nhiều hơn hẳn Hàn Quốc với 37.426 người. Sáu năm sau, thứ tự đã đảo ngược hoàn toàn.

Các trường đại học Hàn Quốc có 96.834 sinh viên Việt Nam, lần đầu người Việt vượt người Trung Quốc tại đây.

Du học sinh Việt tại Nhật giảm khoảng 41% so với năm 2019. Năm 2025, Nhật Bản có 408.069 sinh viên quốc tế, tăng 21,2%, chủ yếu nhờ sinh viên từ Nepal và Myanmar. Người Việt vẫn đứng thứ ba với 43.366 người, tăng 7,5% so với năm trước. Con số đang phục hồi, nhưng còn xa mức đỉnh cũ.

Hàn Quốc vượt lên nhờ chính sách chủ động. Kế hoạch "Study Korea 300K" cho thấy chính phủ nước này xem sinh viên quốc tế là ưu tiên quốc gia, và sinh viên Việt hưởng ứng mạnh nhất. Với các gia đình, điểm đến tốt nhất hôm nay có thể đổi ngôi khi chính sách đổi.

Mỹ lập kỷ lục sau 25 năm

Viện Giáo dục Quốc tế (IIE), tổ chức phi lợi nhuận của Mỹ chuyên thống kê du học, bắt đầu theo dõi du học sinh Việt Nam từ năm học 2000-2001, khi mới có khoảng 2.000 người. Con số lên 13.100 vào năm học 2009-2010 và 23.800 năm 2019-2020. Sau một đợt giảm nhẹ trong đại dịch, năm học 2024-2025 lập kỷ lục 25.584 người.

Việt Nam đứng thứ năm trong các nước gửi sinh viên sang Mỹ, với mức tăng 16% trong năm học 2024-2025. Khoảng 63% là sinh viên đại học, 17,3% là học viên sau đại học, 14,2% đang theo chương trình thực tập sau tốt nghiệp (OPT). Du học sinh Việt đóng góp hơn 1,1 tỷ USD cho nền kinh tế Mỹ.

Kinh doanh và công nghệ chiếm gần một nửa. Đây là những ngành dễ ở lại làm việc. Chương trình OPT, nhất là với khối khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán, đưa sinh viên từ giảng đường sang thị trường lao động Mỹ một cách tự nhiên.

Điểm đến tốt nhất hôm nay có thể đổi ngôi khi chính sách đổi.

Chi phí tăng, cửa thị thực hẹp dần

Ở Úc, số du học sinh Việt sang học lần đầu chỉ còn 5.481 người trong 9 tháng đầu năm 2025, giảm 42% so với cùng kỳ. Tổng số sinh viên Việt đang theo học vẫn hơn 36.000 nhờ những người học tiếp. Canada siết giấy phép học tập từ năm 2024 và bỏ diện xét duyệt nhanh SDS từ tháng 11/2024. Cùng lúc, mức chứng minh tài chính ở hầu hết các nước đều tăng.

Mức chứng minh tài chính chưa phải tổng chi phí. Đó chỉ là mức sàn cơ quan xuất nhập cảnh yêu cầu. Chi phí thật tùy thành phố, ngành học và lối sống, và tiền thuê nhà thường là khoản lớn nhất.

Chiến lược thực tế cho nhà đầu tư Việt

Xem du học là kế hoạch của cả nhà. Chọn nước cho con học cũng là chọn chế độ thị thực sau tốt nghiệp, thị trường việc làm và khả năng cư trú lâu dài. Các yếu tố đó nên được tính từ đầu, đừng đợi đến năm cuối.

Cân nhắc mua thay vì thuê. Học ba đến năm năm, tiền thuê nhà cộng lại thành khoản lớn. Một căn hộ gần trường có thể vừa là chỗ ở, vừa là tài sản cho thuê sau khi con tốt nghiệp. Ở London, White City Living nằm cạnh khu học xá White City của Imperial College. Ở Melbourne có Park Modern ở South Melbourne. Gia đình cần kiểm tra kỹ quy định sở hữu nhà của người nước ngoài ở từng nước.

Đa dạng hóa điểm đến và tiền tệ. Chính sách thị thực đổi nhanh, như Úc và Canada đã cho thấy. Gia đình có con học ở hai nước, hoặc có tài sản bằng hai đồng tiền, sẽ ít phụ thuộc vào quyết định của một chính phủ.

Câu hỏi thường gặp

Có bao nhiêu người Việt đang du học?

Theo Bộ GD&ĐT, khoảng 250.000 người trong năm học 2024-2025, mức cao nhất từng ghi nhận. Số liệu của từng nước tiếp nhận có thể khác do mỗi nước đếm một kiểu.

Nước nào có nhiều du học sinh Việt nhất?

Theo số liệu của các nước tiếp nhận, Hàn Quốc dẫn đầu với 96.834 sinh viên tại các cơ sở giáo dục đại học (tháng 4/2026), tiếp theo là Nhật Bản, Úc, Mỹ và Canada.

Du học có giúp gia đình định cư ở nước ngoài không?

Không trực tiếp, vì du học không phải lộ trình định cư. Du học có thể mở ra cơ hội làm việc sau tốt nghiệp, nhưng mỗi nước có điều kiện riêng và thay đổi thường xuyên. Quyền cư trú cho cả gia đình thường cần một lộ trình khác.

Góc nhìn NAC

Gần 250.000 du học sinh nghĩa là hàng trăm nghìn gia đình Việt đã có một chân ở nước ngoài, dù chưa gọi tên điều đó. Học phí, tiền thuê nhà, tài khoản ngân hàng và giấy phép cư trú của con là những mảnh đầu tiên. Điều đáng hỏi là gia đình có chủ động sắp xếp các mảnh ấy hay để chúng tự rời rạc.

Chúng tôi giúp các gia đình nối kế hoạch học tập của con với kế hoạch tài sản và cư trú của cả nhà: nên mua hay thuê, đặt tài sản ở đâu, lộ trình cư trú nào hợp nếu cha mẹ muốn ở gần con. Một căn hộ cạnh khu học xá ở London hôm nay có thể là chỗ con ở trong những năm học, rồi thành nơi cả nhà sum họp mỗi dịp con tốt nghiệp hay về phép. Nếu gia đình bạn đang chuẩn bị cho con đi học, hãy đặt lịch tư vấn với NAC.

Nguồn

• Báo Chính phủ — Number of Vietnamese students studying abroad sets record high (2025)
• Báo Chính phủ — Number of Vietnamese students in the US reaches all-time high (2025)
• JASSO / Study in Japan — Result of International Student Survey in Japan, 2025 (2026)
• The Korea Times — Vietnam replaces China as largest source of international students (2025)
• Tuổi Trẻ News — Vietnamese enrollees in Australia record significant decline (2025)